تاریخچه شهرداری بیجار ، تاریخ تاسیس شهرداری بیجار ، بلدیه بیجار گروس

پورتال سازمانی

پرتال سازمانی

پورتال هوشمند

شهرداری بیجار در گذر تاریخ


بلدیه بیجار بر ریل تاریخ


در قدیم اداره هر شهر به عهده حاکم آنجا بود. پس از برقراری مشروطیت ، جایی که حوزه انتخابیه ی نماینده مجلس بود شهر نامیده شد و می بایست اداراتی چون شهرداری (بلدیه ) دادگستری (عدلیه) ، دارایی و امور اقتصادی (مالیه )، آموزش و پرورش (معارف و اوقاف ) و ...در آنجا دایر می شد . چون بیجار مرکز حوزه انتخابیه ی گروس بود ، مشمول این قانون شد و ادارات دولتی یکی پس از دیگری در این شهر کار خود را آغاز کردند .

شهرداری بیجار (بلدیه ) در زمان احمد شاه قاجار در محل چهار راه پست ، روبروی دبستان شهید «حق وردی » فعلی و داخل کوچه ی تنگ و پیچ در پیچ امام جمعه که حالا به خیابان تبدیل شده ، کار خود را آغاز کرد . نخستین شهردار یا رییس بلدیه مرحوم « مهذب تویسرکانی » بود.

بعد از پایان جنگ جهانی اول حجت الاسلام حاج سید «موسی نقیب زمانی » چند دوره شهردار بیجار شد . او به منظور تامین سلامتی مردم از وجود دکتر « رفائیل بدیعی » در مقام پزشک شهرداری استفاده کرد . مطب این پزشک که به حکیم رفائیل مشهور بود ، پایین تر از مطب فعلی دکتر نوریان قرار داشت و روی تابلوی آن جمله ی دکتر رفائیل بدیعی طبیب بلدیه دیده می شد .

از دیگر کارهای مهم او احداث خیابان طالقانی فعلی « حد فاصل بیمارستان سابق تا منطقه ی تازه آباد » ، خیابان توحید جنوبی از در قلعه ( میدان طالقانی ) تا ابتدای بنیاد شهید و خیابان شهدا از چهار راه  شهرداری به طرف شمال تا چهار راه پست و از آنجا به طرف غرب تا ابتدای باغ شاهرخ آباد « میدان فاضل فعلی » بود که در حال حاضر هم وجود دارند . او روی رودخانه ی حاکمی (نزدیک شرکت نفت فعلی  تازه آباد ) که در ان زمان جنگل و فضای سبز بود ، پلی با تیر چوبی ساخت ودر همان نزدیکی به منظور دسترسی آسان و سریع مردم به آب آشامیدنی  سالم ، تونلی با زاویه 30 درجه و پله های متعدد به قناتی که در زیر زمین جریان داشت ، وصل کرد که به آن چاممبر ( چاه انبار ) می گفتند . بیشتر خانه ها دارای دار و درخت بودند و از آب چشمه سراب و یا کاریز امین و سایر قنوات و چشمه های شهر حق آبه داشتند .

جویهای آب روشن و زلال در کوچه ها و معابر جریان داشت که براساس کانال کشی های گذشته انجام شده بود . میرآبهای شهرداری وظیفه داشتند که بر تقسیم درست آب بین باغات ، مزارع و خانه ها و ... نظارت کنند .

در آن ایام از برق خبری نبود ، شهرداری وظیفه داشت شبها کوچه و بازار را با فانوس روشن کند . از ماشین آلات امروزی اثری دیده نمی شد . زباله ها را با الاغ می بردند . تمام کارهای عمرانی با دست انجام می شد . شهرداری تعدادی گاری داشت که آنها را به اسب می بستند .

بعدها کسانی چون « ابوالفتح نقیب حضرتی » ، « ابوالقاسم اردلان » ، « صمد امیرانی » ، « موسی شریعت » و «  مسلم نسرین » شهردار بیجار شدند و « غلامرضا طوماری » هم ، مدتی سرپرست بود .

البته گاهی حکما ( فرمانداران ) علاوه بر پست اصلی ، سرپرستی شهرداری را هم بر عهده داشتند .

در اواخر حکومت پهلوی اول ( سال 1318) ساختمان فعلی شهرداری بیجار در ضلع جنوبی « چهار باغ صفویه » توسط استاد « حسین لرزاده» با یک سالن بزرگ مرکزی ، شش اتاق پیرامون ، سه گوشواره ی جانبی و زیرزمین طراحی و به وسیله دو نفر از معماران محلی به نامهای استاد « عبدالحسین معمار » و پسرش کربلایی« غلامرضا معمار » ساخته شد . که به عمارت حگومتی یا فرمانداری معروف بود و از آن تاریخ به بعد شهرداری به این مجموعه منتقل شد .

این ساختمان زیبا که سقفش شیروانی بود ،  در حال حاضر هم وجود دارد و قسمتهای دیگری به آن اضافه شده است .
براساس یاداشتهای « اصغر خان امیرانی » هدیه ای شامل یک قطعه فرش دوزرعی « ماهی میرک » از طرف مسئولین محلی برای استاد لرزاده فرستاده شد که استاد بعدها فرش را در کربلا به حرم امام حسین (ع) هدیه کرد .

در سالهای 1328 شمسی نیروگاه برق بیجار با یک دستگاه مولد بزرگ دیزلی که با آب استخر خنک  می شد ، زیر نظر شهرداری کار خود را آغاز کرد و محل آن روبروی حسینیه بود .
در سال 1334 لزوم نوسازی شهر در دستور کار مسئولین وقت قرار گرفت و « سید محمدعلی اشرف زاده » شهردار بیجار شد .او خیابان توحید شمالی را در سال 1335  احداث کرد و سقف قسمتی از بازار
که زمان جنگ جهانی اول به وسیله ی روسها به آتش کشیده شد بود را با شیروانی پوشاند .
نخستین کمپرسی شهرداری که فرمان آن سمت راست قرار داشت و به آن ماشین « خوه ل کیش »   (خاک کش ) می گفتند ، در همین ایام مورد بهره برداری قرار گرفت که راننده اش « سید حاجی موسوی » بود .

ضمنا پل چوبی منطقه تازه آباد برداشته شد و به جای آن پل جدیدی با سنگ سیمان به صورت طاق ضربی احداث شد که در حال حاضر هم وجود دارد و بعد از اشرف زاده ، « خطیبی » سر کار آمد . در این ایام مقدمات لوله کشی آب آشامیدنی و آسفالت خیابانها به وسیله شهرداری فراهم شد و در سال 1340 آب در لوله جریان پیدا کرد . بعد از خطیبی « خلیل جعفری » سکان هدایت شهرداری را به دست گرفت .

جعفری نخستین حمام نمره استان  کردستان را در محل حوزه ی علمیه ی فعلی ساخت . این مجموعه دارای حمامهای عمومی و شش نمره خصوصی بود .میدان مرکزی شهر ( طالقانی ) و میدان و بلوار شهید « رحمانی » از کارهای جعفری است که برروی گورستانهای قدیمی شهر ایجاد شد .

ضمنا آرام شهرداری بیجار که یک قطعه فرش را در میان دو خوشه ی گندم نشان می دهدو سمبل فرهنگ و هنر و اقتصاد شهر است در زمان ایشان طراحی شد .

خلیل جعفری نواخانه ای هم برای فقرا ساخت .با مرگ ناگهانی او بر اثر سکته قلبی ، « نصرت اله امیرانی » شهردار شد ومدتی هم « عبدالباقی  رفیع » سرپرست بود .

در سال 1348 با توجه به لزوم توسعه استان کردستان « رئوفی » که فردی آبادگر شناخته می شد ، استاندار کردستان شد . او همزمان در شهرهای سنندج ، سقز و بیجار طرح های بزرگی را به اجرا گذاشت .

بلوار سه کیلومتری اصلی بیجار (امام ره ) ، میدان حلوایی ( سپاه )  ، بلوار سراب (شهید چمران ) ، میدان سراب ( جانبازان ) و خیابانهای شهید اردللان و مدرس و ... از کارهای مهم او در بیجار هستند .
متاسفانه رئوفی به بافت  تاریخی و فرهنگی  شهر و برج  و باروهای آن توجهی نکرد و آنها را ویران کرد .
در همین ایام کسانی چون « عبدالاه اسدی » ، « خیراله فرامرزی » ،« بیگلری » و « نصرت اله امیرانی » (برای بار دوم ) در منصب شهردار بیجار انجام وظیفه کردند و «  ناصر الوندی » هم مدتی سرپرست شهرداری را بر عهده داشت .

آخرین شهردار بیجار قبل از پیروزی انقلاب اسلامی ایران « محمدرضا پاکزاد » بود .

فهرست منابع و ماخذ :


1- سیمای بیجار گروس و حسن آباد یاسوکند ، محمد علی کوشا

2- بیجار در گذرگاه تاریخ ، محمد مریوانی

3- خاطران شیخ الملک اورنگ

4- یادداشتهای علی اصغر امیرانی مدیر مجله ی خواندنی ها

5- مصاحبه با پیرمرد 118 ساله بیجار مرحوم حبیب اله خادمیان با آرشیو شفاهی سازمان اسناد ملی ایران

و سپاس فراوان از زحمات آقایان جواد جعفری ، عزت اله محمدیاری و هرمز معتمد .

 

 تحقیق و گردآوری : (عبدالحمید جعفری )

 



اخبار روز
news categories 
     
 
news code : 14284
 
     
     
 
news code : 14289
 
     
     
 
news code : 14288
 
     
     
 
news code : 14287
 
     
     
 
news code : 14283
 
     
     
 
news code : 14281
 
     
     
 
news code : 10005
 
     

5.3.5.0
V5.3.5.0